Nya.vn

Thư viện thiết kế bỏ túi

HuyKTS.com - Thư viện thiết kế bỏ túi

Kiến thức cơ bản trong thiết kế Font chữ

Chào các bạn! Tôi là Huy KTS, một người yêu thích công việc thiết kế.
Đây là bài giới thiệu những kiến thức cơ bản trong thiết kế Font chữ – Type Design, là những kiến thức cơ bản nhất trong việc tạo ra một Font chữ, hoặc thiết kế Font chữ mới. Nếu bạn muốn thiết kế Font chữ hoặc Việt hóa Font chữ thì bài viết này hữu ích cho bản.

Các kiến thức cần thiết trong thiết kế Font chữ:

Trong bài viết này, tôi giới thiệu những kiến thức cần thiết trong thiết kế Font chữ. Nếu bạn bắt đầu nhập môn thiết kế Font chữ hoặc Typography, đây là bài viết dành cho bạn. Nếu bạn muốn Việt hóa Font chữ, hoặc đang học sử dụng phần mềm FontLab 7, FontLab 8, bài viết này cũng hữu ích đối với bạn. Bài viết dựa trên những kiến thức tôi tổng hợp trong quá trình học thiết kế Font chữ.

Thiết kế Font chữ – Type Design là gì?

Thiết kế Font chữ (Type Design) là việc vẽ và tùy biến hình dáng của những ký tự. Mỗi Font chữ được thiết kế theo một chủ đề hoặc phong cách riêng. Thông qua chi tiết và đường nét, người thiết kế tạo nên nét thẩm mỹ riêng cho từng Font chữ.
Thiết kế Font chữ (Type Design) là một lĩnh vực khá hẹp, cần ít người làm. Nhưng sản phẩm Font chữ lại đóng vai trò rất quan trọng trong xã hội hiện đại. Vì văn bản kỹ thuật số và in ấn đều cần sử dụng Font chữ để trình bày văn bản. Bạn không thể đọc tin tức, báo chí, trang web hay viết sách nếu không có Font chữ hỗ trợ.
Công việc thiết kế Font chữ khá thú vị. Chỉ cần bạn có những kiến thức cần thiết trong thiết kế Font chữ. Và sử dụng một chương trình thiết kế Font chữ cơ bản. Như vậy, bạn đã có thể tự tạo một kiểu chữ theo ý thích.

Một số chương trình thiết kế Font chữ thông dụng:

FontLab 8 (Thiết kế Font chữ chuyên nghiệp):

FontLab 8

FontLab 8 là phần mềm thiết kế Font chữ chuyên nghiệp nhất. Là một sản phẩm trong bộ phần mềm chuyên về Font chữ của hãng Fontlab Ltd, Inc. FontLab 8 cung cấp bộ công cụ toàn diện cho việc thiết kế và sản xuất Font chữ. Bộ công cụ vẽ Vector chuyên nghiệp và nhiều tính năng thông minh. Bạn có thể tạo ra những Font chữ Vector phức tạp mà không cần thêm ứng dụng hỗ trợ khác. Từ Font chữ cơ bản, Font chữ biến đổi, đến các tính năng lập trình chuyên sâu. Tuy nhiên, để sử dụng được FontLab 8 thì bạn cần kha khá thời gian học cách sử dụng. [ Nya.vn ] tự hào là trang cung cấp các bài hướng dẫn sử dụng FontLab bằng tiếng Việt chi tiết nhất. Bạn có thể tìm hiểu thêm về FontLab 8 tại trang web [ www.fontlab.com ].

TypeTool 3 (Giao diện đơn giản và dễ tiếp cận):

TypeTool 3

TypeTool 3 là một chương trình thiết kế Font chữ dạng cơ bản. Là một sản phẩm trong bộ phần mềm chuyên về Font chữ của hãng Fontlab Ltd, Inc. TypeTool 3 được thiết kế với bộ công cụ đơn giản và tin gọn, phù hợp cho người dùng mới. Bộ công cụ vẽ và chỉnh sửa Vector được thiết kế trực quan. Người dùng thậm chí không cần biết sử dụng công cụ vẽ. TypeTool 3 cho phép sao chép và dán hình vector từ Adobe Illustrator vào bản vẽ. Các tính năng Auto Hinting (tạo gợi ý tự động), Metrics và Kerning vẫn được cung cấp đầy đủ. Bạn có thể tìm hiểu thêm về TypeTool 3 tại trang web [ www.fontlab.com ].

Fontographer 5 (Dễ sử dụng cho người nghiệp dư):

Fontographer 5

Fontographer 5 là phần mềm thiết kế Font chữ dễ sử dụng cho người dùng mới. Là một sản phẩm trong bộ phần mềm chuyên về Font chữ của hãng Fontlab Ltd, Inc. Với Fontographer 5, bạn không cần là một chuyên gia kỹ thuật cũng có thể sử dụng. Giao diện thiết kế theo hướng cổ điển và trực quan. Bạn có thể thiết kế Font chữ mới hoặc chỉnh sửa Font chữ hiện có. Fontographer 5 phù hợp cho những nhà thiết kế 2D chỉ có nhu cầu tùy biến nhanh Font chữ. Việc tạo Logo thương hiệu và ấn phẩm quảng cáo bằng chữ trở nên dễ dàng với Fontographer 5. Bạn có thể tìm hiểu thêm về Fontographer 5 tại trang web [ www.fontlab.com ].

Calligraphr.com (Chuyển đổi chữ viết tay thành Font chữ):

Calligraphr.com - Chuyển đổi chữ viết tay thành Font chữ

Calligraphr.com là một dịch vụ trực tuyến, chuyên chuyển đổi chữ viết tay thành Font chữ. Với Calligraphr, bạn thậm chí không cần biết sử dụng phần mềm vẽ Vector. Bạn cũng không cần cài đặt thêm công cụ. Việc của bạn chỉ là copy những hình cảnh chữ thư pháp có sẵn, hoặc vẽ tay ra giấy. Bạn cần sắp xếp hình ảnh của từng ký tự vào khung hình và tải lên trang web. Calligraphr.com sẽ tự động Scan hình ảnh và tạo ra File Font chữ theo ý bạn. Bạn có thể tìm hiểu thêm về dịch vụ này tại [ Calligraphr.com ].

Bảng mã Font chữ là gì?

Bảng mã Font chữ là bảng thông tin mã hóa các ký tự bằng mã nhị phân. Mỗi ký tự được khai báo bằng một mã nhị phân để thiết bị phần cứng có thể đọc được. Mỗi bảng mã thường hỗ trợ một nhóm ký tự nhất định. Mỗi bảng mã chỉ hỗ trợ các file Font chữ được xây dựng dựa trên bảng mã đó. Chúng ta phải dùng đúng bảng mã để Font chữ hoạt động chính xác theo thiết kế. Ví dụ Việt Nam từng sử dụng bảng mã VISCII, TCVN3. Bảng mã quốc tế gồm có ASCII, UTF-8, UTF-16 và UTF-32. Bộ mã Unicode ra đời kết hợp ASCII, UTF-8, UTF-16 và hỗ trợ tất cả ngôn ngữ trên thế giới. Xem thêm bài viết [ Các bảng mã Font chữ thông dụng (Nya.vn) ].

Định dạng Font chữ là gì?

Có nhiều định dạng Font chữ khác nhau, sử dụng cho trường hợp khác nhau. Font chữ chạy trên nền hệ điều hành Windows thường sử dụng định dạng OpenType (đuôi .otf). Font chữ chạy trên thiết bị Apple ưu tiên sử dụng định dạng TrueType (đuôi .ttf). Font chữ nhúng trên nền tảng web sử dụng định dạng .woff và .woff2 để tiết kiệm tài nguyên. Một số định dạng Font chữ màu do các hãng thiết kế riêng để chạy cho thiết bị của họ. Xem thêm bài viết [ Các định dạng Font chữ thông dụng (Nya.vn) ].

Tính năng OpenType là gì?

Ngoài những Font chữ tĩnh cơ bản còn có Font chữ hiện đại đính kèm các tính năng tự động. Các tính năng thường thấy như tự động điều chỉnh khoảng cách ký tự phù hợp – Kerning. Tính năng hỗ trợ thay đổi chữ kiểu đầu câu hoặc cuối câu Glyphs trong Photoshop. Tính năng thiết lập quy tắc gõ chữ Standard Ligatures, Contextual Alternates, Discretionary Ligatures trong Photoshop. Những tính năng đó được tạo ra ra thông qua một ngôn ngữ lập trình mô tả tính năng OpenType. Đó chính là ngôn ngữ lập trình AFDKO. Xem thêm bài viết [ Tính năng OpenType trong Font chữ (Nya.vn) ].

Bảng tra cứu tính năng OpenType là gì?

Các tính năng OpenType trong Font chữ không thể tự hoạt động độc lập. Nó dựa vào thiết lập hành động được đính kèm trong File Font chữ. Từ đó, tra cứu kết quả hành động trong một bảng thông tin khác. Bảng tra cứu tính năng OpenType chứa những thông tin tính năng OpenType đó.
Chúng ta có thể hiểu bảng tra cứu tính năng OpenType là bảng chứa các thông tin tính năng. Bảng này luôn được cài đặt sẵn trong các hệ điều hành có hỗ trợ tính năng OpenType. Khi sử dụng các tính năng OpenType thì phần mềm xử lý văn bản sẽ truy cập vào bảng này. Xem thêm bài viết [ Bảng tra cứu tính năng OpenType (Nya.vn) ].

Đơn vị Font chữ là gì?

Trong thiết kế Font chữ, người ta sử dụng nhiều phương thức xác định kích thước ký tự khác nhau. Vì ký tự trong văn bản là đối tượng đặc biệt. Để xác định kích thước một ký tự trên dòng người ta dùng đơn vị eM. Để xác định kích thước của ký tự trên màn hình hiển thị, người ta dùng đơn vị Px (Pixel). Để xác định kích thước ký tự với độ phân giải in ấn, người ta dùng đơn vị Pt (Point). Để trình bày một ký tự to hoặc nhỏ hơn các ký tự khác trên dòng, người ta dùng %eM. Xem thêm bài viết [ Đơn vị Font chữ là gì? (Nya.vn) ].

Độ dày nét chữ trong Font chữ là gì?

Trong thiết kế Font chữ, độ dày nét chữ là độ dày trung bình của các nét đứng trong tất cả ký tự. Font chữ Latin in ấn thường có các nét đứng với độ dày bằng nhau. Độ đều giữa các nét làm Font chữ in ấn trông đẹp và chỉnh chu hơn chữ viết tay. Bạn nên thiết kế Font chữ với các nét đứng có độ dày bằng nhau, để trông chỉnh chu hơn. Xem thêm bài viết [ Độ dày nét chữ trong thiết kế Font chữ (Nya.vn) ].

Tỉ lệ chiều cao chữ trong Font chữ là gì?

Có thể bạn đã từng sử dụng những Font chữ dáng gầy hoặc dáng mập để trình bày văn bản. Font chữ dáng gầy thường có tên gắn với chữ Condensed. Có thể nhận biết chữ dáng gầy khi thấy ký tự “o” có chiều ngang nhỏ hơn chiều cao. Font chữ dáng mập thường có tên gắn với chữ Expanded. Có thể nhận biết chữ dáng mập khi thấy ký tự “o” có chiều ngang lớn hơn chiều cao.
Việc thay đổi tỉ lệ chiều ngang so với chiều cao chữ tạo ra nhiều biến thể Font chữ mới. Thực tế thì chiều cao thường không đổi, người ta chỉ co hoặc dãn chiều ngang ký tự. Độ rộng các nét đứng vẫn được giữ nguyên khi chiều ngang ký tự thay đổi. Xem thêm bài viết [ Tỉ lệ chiều cao chữ trong thiết kế Font chữ (Nya.vn) ].

Tương quan tỉ lệ chiều cao và độ dày nét chữ:

Trong hình trên, ta thấy độ dày nét chữ và tỉ lệ chiều cao chữ cùng ảnh hưởng lên hình dáng ký tự. Bạn có thể dễ dàng đặt tên một biến thể Font chữ theo đúng chuẩn OpenType. Bạn cũng thấy được giá trị quy đổi từ đơn vị UPM (eM) sang ‘wght’.
Chỉ cần thay đổi giá trị ‘wght’ và ‘wdth’, bạn có thể tạo rất nhiều biến thể Font khác nhau. Bạn có thể chọn lọc một số biến thể Font chữ đẹp để tạo Font chữ chính thức. FontLab 7 và FontLab 8 cung cấp tính năng Interpolation (nội suy biến thể). Bạn chỉ cần tạo hai biến thể làm cực trị, FontLab tự động nội suy các biến thể trung gian.
Xem thêm bài viết [ Tương quan tỉ lệ chiều cao và độ dày nét chữ ].

Các đường gợi ý ngang trong thiết kế Font chữ:

Các đường gợi ý ngang gồm có: Baseline, Ascender Line, Descender Line, Caps Height, X-Height.
Ngoài ra, trong thiết kế Font chữ còn có những khoảng không gian xác định. Các khoảng này bao gồm: Khung BBOX, Khung eM, Overhang, Line Gap, Safe Top và Safe Bottom.
Xem thêm bài viết [ Các đường gợi ý ngang trong thiết kế Font chữ (Nya.vn) ].

Phông chữ đơn cách (Monospaced Font) là gì?

Phông chữ đơn cách (Monospaced Font) là kiểu Font chữ cách đều. Monospaced Font có đặc trưng là cao độ và chiều rộng ký tự cố định. Tất cả các chữ cái trong Font chữ đều chiếm một diện tích bằng nhau trong văn bản. Khác với Font chữ hiện đại có chiều rộng ký tự và khoảng trống giữa các ký tự được tinh chỉnh hợp lý. Xem thêm bài viết [ Phông chữ đơn cách – Monospaced Font (Nya.vn) ].

Ký tự nhỏ bên dưới và ký tự nhỏ bên trên là gì?

Bạn thấy các phương trình toán học sử dùng các số và chữ nhỏ. Các con số này xuất hiện trên cao bên phải một ký tự số đóng vai trò làm số mũ. Ví dụ: a2 + b2 = c
Bạn cũng từng thấy các phương trình phản ứng hóa học có các con số dạng ký tự thu nhỏ. Các con số này nằm dưới thấp và theo sau ký hiệu tên nguyên tố trong phương trình hóa học. Ví dụ: 2H2 + O2 → 2H2O
Trong thiết kế Font chữ, các ký tự thu nhỏ đó được gọi là chỉ số trên và chỉ số dưới. Theo cách gọi quen thuộc của người Việt là ký tự nhỏ bên trên và ký tự nhỏ bên dưới.
Xem thêm bài viết [ Ký tự nhỏ bên dưới và ký tự nhỏ bên trên (Nya.vn) ].

Nét gạch ngang dòng văn bản là gì?

Nét gạch ngang dòng văn bản được hỗ trợ trong hầu hết ứng dụng xử lý văn bản hiện nay. Nét ngạch ngang dòng có tác dụng ghi chú đoạn văn bản này đã bị xóa bỏ. Khi người viết muốn người xem biết đoạn văn bản này đã được viết nhưng nó đã bị gạch bỏ. Hoặc một đoạn văn bản được thay thế bằng một đoạn văn bản khác. Hoặc người viết muốn nhấn mạnh là nội dung này đang bị sai.
Nét gạch ngang dòng văn bản là nét mảnh nằm ngang, đi qua giữa dòng ký tự. Nét gạch ngang sẽ kéo dài hết đoạn ký tự mà người viết muốn ghi chú gạch bỏ.
Xem thêm bài viết [ Nét gạch ngang dòng văn bản trong Font chữ (Nya.vn) ].

Đường gạch chân dòng văn bản là gì?

Đường gạch chân dòng văn bản được hỗ trợ trong hầu hết ứng dụng xử lý văn bản hiện nay. Đường gạch chân dòng có tác dụng ghi chú đoạn văn bản này được nhấn mạnh. Người viết muốn đánh dấu đoạn văn bản. Người viết muốn người xem chú ý vào nội dung này.
Đường gạch chân dòng văn bản là nét mảnh nằm ngang, nằm dưới chân dòng văn bản. Đường gạch chân sẽ kéo dài hết đoạn ký tự mà người viết muốn ghi chú nhấn mạnh.
Xem thêm bài viết [ Đường gạch chân dòng văn bản trong Font chữ (Nya.vn) ].

Trang mã ký tự – Codepages là gì?

Trang mã ký tự (Codepages) là trang chứa danh sách ký tự kèm theo mã ký tự tương ứng. Codepages dùng để gom các ký tự cần thiết cho một nhóm chữ viết hay ký hiệu. Đặt nhóm ký tự này vào cùng một hệ thống mã hóa ký tự. Xem thêm bài viết [ Trang mã ký tự – Codepages trong Font chữ (Nya.vn) ].

Khối mã ký tự – Unicode Block là gì?

Khối mã ký tự (Unicode Block) là một phần nhỏ trong trang mã ký tự Unicode. Gọi theo cách dễ hiểu, nó là một dải ngắn chứa các ký tự Unicode có liên quan đến nhau.
Xem thêm bài viết [ Khối mã ký tự – Unicode Block là gì? (Nya.vn) ].

Các bài viết có liên quan:

Bảng mã Font chữ thông dụng

Bảng mã Font chữ

Các định dạng File Font chữ thông dụng

Định dạng Font chữ

Tính năng OpenType trong Font chữ

Tính năng OpenType

Bảng tra cứu tính năng OpenType

Bảng tra cứu OpenType

Đơn vị Font chữ eM

Đơn vị Font chữ

Độ dày nét chữ trong thiết kế Font chữ

Độ dày nét chữ

Tỉ lệ chiều cao chữ trong thiết kế Font chữ

Tỉ lệ chiều cao chữ

Tương quan độ dày nét chữ và tỉ lệ chiều cao chữ

Tỉ lệ chiều cao – độ dày nét

Các đường gợi ý ngang trong thiết kế Font chữ

Các đường gợi ý ngang

Phông chữ đơn cách - Monospaced Font

Phông chữ đơn cách

Ký tự nhỏ bên dưới - Chỉ số dưới

Ký tự nhỏ dưới – nhỏ trên

Nét gạch ngang dòng văn bản

Nét gạch ngang dòng

Đường gạch chân dòng văn bản

Đường gạch chân dòng

Nhóm ký tự Mac OS Roman

Trang mã ký tự

Bảng mã Unicode 0020-007F Basic Latin

Khối mã ký tự

Giới thiệu FontLab 8 - Thiết kế Font chữ chuyên nghiệp

Hướng dẫn sử dụng FontLab 8

Huy KTS - Thư viện thiết kế bỏ túi

Nya.vn – Thư viện thiết kế bỏ túi
Và tôi là HuyKTS, một người yêu thích công việc thiết kế.
Chúc các bạn sức khỏe và thành công!

Nya Store - Viên gạch dựng xây ý tưởng
Nya Home - Bộ sưu tập mẫu nhà đẹp
Nya Decor - Kiến tạo không gian cảm xúc
HuyKTS.com - Thư viện thiết kế bỏ túi

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chuyển lên trên