Nya.vn

Thư viện thiết kế bỏ túi

HuyKTS.com - Thư viện thiết kế bỏ túi

Đơn vị Font chữ là gì?

Chào các bạn! Tôi là Huy KTS, một người yêu thích công việc thiết kế.
Đây là bài viết về đơn vị Font chữ trong thiết kế Font chữ, là kiến thức cần biết để thiết kế Font chữ. Chọn đúng kích thước UPM trong đơn vị Font chữ giúp bạn tránh các lỗi hiển thị sau này.

Tại sao cần biết đơn vị Font chữ khi thiết kế Font chữ?

Mọi đối tượng hình ảnh trong thiết kế đều cần xác định kích thước. Đối tượng chữ viết cũng là dạng hình ảnh, dùng để trình bày ký tự văn bản. Người ta cần phương thức xác định kích thước ký tự khi đứng chung với các đối tượng khác.
Trong thiết kế Font chữ, người ta sử dụng nhiều phương thức xác định kích thước ký tự khác nhau. Vì ký tự trong văn bản là đối tượng đặc biệt. Để xác định kích thước một ký tự trên dòng người ta dùng đơn vị eM. Để xác định kích thước của ký tự trên màn hình hiển thị, người ta dùng đơn vị Px (Pixel). Để xác định kích thước ký tự với độ phân giải in ấn, người ta dùng đơn vị Pt (Point). Để trình bày một ký tự to hoặc nhỏ hơn các ký tự khác trên dòng, người ta dùng %eM.
Trong bài này, tôi sẽ tập trung giải thích về đơn vị Font chữ (eM). Tại sao bạn cần biết về đơn vị Font chữ khi thiết kế Font chữ.

Khái niệm khung eM trong đơn vị Font chữ:

Ban đầu thiết kế Font chữ, người ta quy ước mỗi ký tự Font chữ được thiết kế trong một khung. Khung này là một không gian hình vuông chứa vừa chữ “M”, gọi là khung eM. Có lẽ vì chữ “M” có độ rộng lớn nhất để làm chuẩn cho tất cả ký tự còn lại.
Ngày nay, ứng dụng trong thiết kế Font chữ kỹ thuật số, eM là một không gian tưởng tượng trong một khung. Chiều cao khung tính từ đường giới hạn dòng bên trên đến điểm xa nhất bên dưới các ký tự.

Khái niệm hệ lưới UPM trong đơn vị Font chữ:

Khung eM được chia nhỏ thành khung lưới để tiện xác định tọa độ các đối tượng bản vẽ. Khung lưới này gọi là hệ lưới UPM. Mỗi ô lưới trên hệ lưới UPM được gọi là một đơn vị Font chữ.
Hệ lưới UPM thường được chia thành 1000 ô hoặc 2048 ô (theo chiều dọc). Số lượng ô do người thiết kế Font chữ quy ước. Nên đơn vị Font chữ cũng không phải là một kích thước vật lý cụ thể.
Khi kết xuất ra hình ảnh văn bản, thiết bị sẽ quy đổi các ô đơn vị Font chữ ra thành pixel hiển thị trên màn hình. Tỉ lệ số ô đơn vị Font chữ quy đổi ra 1 pixel hiển thị gọi là tỉ lệ PPM.
Ví dụ: Một Font chữ có hệ lưới UPM 1000 ô. Khi kết xuất ra chuỗi văn bản có chiều cao 100 pixel, thiết bị sẽ kết xuất gộp 10×10 ô đơn vị Font chữ thành 1 pixel hiển thị, tức là tỉ lệ 10%. Tương tự như vậy, Font chữ có hệ lưới UPM 2048 ô, tỉ lệ kết xuất là 4,9%.
Trường hợp 2 Font chữ khác nhau trình bày trên cùng một hàng bị chênh lệch kích thước mặc dù có size chữ bằng nhau. Lỗi này là do 2 Font chữ khác nhau về cách chia hệ lưới UPM. Thiết bị kết xuất hình ảnh văn bản chỉ quy đổi số ô đơn vị Font chữ thành pixel. Màn hình hiển thị theo tỉ lệ PPM cố định và không xét hệ lưới UPM.

Hệ lưới UPM 1000 và UPM 2048 ô là phổ biến nhất:

Định dạng Font chữ OpenType PS (cũ) không quy định giới hạn tối đa chia ô UPM. Nhưng hầu hết Font chữ định dạng này chia hệ lưới UPM 1000 ô.
Định dạng Font chữ TrueType và OpenType TT quy định hệ lưới UPM tối đa là 16.384 ô chiều cao. Các Font chữ hiện nay thuộc hai định dạng này thường dùng hệ lưới UPM 2048 ô.
Việc phổ biến hệ lưới UPM 1000 ô của các Font chữ định dạng cũ là do khả năng xử lý kém của các thiết bị thế hệ cũ. Các Font chữ được thiết kế hiện nay chỉ nên chọn giới hạn chia hệ lưới UPM 4095 ô trở xuống. Lý do là để đảm bảo hoạt động được trên hầu hết các thiết bị.
Font chữ Arial được xem là khung mẫu cho thiết kế Font chữ hiện đại đang dùng hệ lưới UPM 2048 ô.

Lưu ý khi chọn hệ lưới UPM trong đơn vị Font chữ:

Trong Font chữ phương Tây, giới hạn trên của hệ lưới UPM cao hơn đường cơ sở bên trên X-Height là 75-80%. Giới hạn dưới thấp hơn đường cơ sở bên dưới BaseLine là 20-25%.
Trong hệ lưới UPM là hệ quy chiếu cho các thành phần khác bao gồm khung BBOX và đường cơ sở, đường đỉnh, đường đáy, đường đỉnh an toàn, đường đáy an toàn và khoảng cách dòng. Các thành phần con này do người thiết kế thiết lập để tạo nên đặc trưng riêng cho Font chữ.
Các ký tự trong Font chữ có thể không bị giới hạn bởi khung eM. Nhưng các chuyên gia khuyên chỉ nên thiết kế chiều cao ký tự trong khoảng ± 1,3 x eM tính theo trục tọa độ Y. Lý do là tránh phát sinh lỗi hiển thị hình ảnh trên thiết bị.

Kích thước hiển thị Font chữ trên màn hình (Px):

Đơn vị Px dùng để xác định kích thước ký tự của một Font chữ hiển thị trên màn hình. Px (viết tắt của Pixel) là đơn vị độ phân giải màn hình kỹ thuật số. Đơn vị này được sử dụng cho phần mềm và phần cứng (màn hình) giao tiếp với nhau. Chương trình xử lý văn bản sẽ thực hiện thao tác quy đổi đơn vị eM sang đơn vị Px. Thao tác này giúp cho màn hình hiển thị hiểu và hiển thị đúng kích thước ký tự.

Tỉ lệ kích thước Font chữ trong in ấn (Pt):

Đơn vị Pt dùng để xác định kích thước ký tự của một Font chữ hiển thị trong bản in. Pt (viết tắt của Point) là đơn vị độ phân giải của thiết bị in ấn. Mỗi chấm mực trong bản in được gọi là một Point. Vì kích thước của Point trên bản in và kích thước Pixel trên màn hình khác nhau. Chương trình điều khiển in ấn phải thực hiện thao tác quy đổi đơn vị eM sang Pt. Đơn vị eM được dùng làm chuẩn để chuyển đổi kích thước Font chữ giữa các thiết bị.

Đơn vị % thường dùng để xác định kích thước ký tự:

Đơn vị % (hay viết đầy đủ là %eM) là kích thước của một ký tự được thay đổi so với 1 eM tiêu chuẩn. Ví dụ ta có một dòng văn bản, trong đó có vài ký tự cần phóng lớn làm điểm nhấn. Một số ứng dụng xử lý văn bản cho phép phóng to hoặc thu nhỏ đoạn ký tự trên dòng. Kích thước ký tự của cả dòng được quy ước mặc định là 1 eM. Khi đó, phần mềm sẽ xác định kích thước của đoạn ký tự đó bằng tỉ lệ % so với kích thước cả dòng.

Đơn vị rem là kích thước chuẩn của Font chữ trong Website:

Đơn vị rem được dùng trong khai báo kích thước Font chữ của giao diện Website. Kích thước Font chữ chuẩn (Font Size) của Website được đặt là 1 rem trong khai báo html. Đơn vị rem cũng sử dụng đơn vị trung gian eM để quy đổi sang đơn vị hiển thị Px. Bởi vì trang web tương tác với người dùng thông qua màn hình hiển thị.

Kết luận:

Bạn cần hiểu đơn vị Font chữ (eM) và chọn kích thước UPM phù hợp để thiết kế Font chữ. Hầu hết Font chữ hiện nay chọn kích thước UPM 2048 làm đơn vị Font chữ chuẩn.

Các bài viết có liên quan:

Đơn vị Font chữ eM

Đơn vị Font chữ

Độ dày nét chữ trong thiết kế Font chữ

Độ dày nét chữ

Tỉ lệ chiều cao chữ trong thiết kế Font chữ

Tỉ lệ chiều cao chữ

Tương quan độ dày nét chữ và tỉ lệ chiều cao chữ

Tỉ lệ chiều cao – độ dày nét

Huy KTS - Thư viện thiết kế bỏ túi

Nya.vn – Thư viện thiết kế bỏ túi
Và tôi là HuyKTS, một người yêu thích công việc thiết kế.
Chúc các bạn sức khỏe và thành công!

Nya Store - Viên gạch dựng xây ý tưởng
Nya Home - Bộ sưu tập mẫu nhà đẹp
Nya Decor - Kiến tạo không gian cảm xúc
HuyKTS.com - Thư viện thiết kế bỏ túi

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chuyển lên trên