Nya.vn

Thư viện thiết kế bỏ túi

HuyKTS.com - Thư viện thiết kế bỏ túi

Các đường dẫn trong FontLab 7 (Phần 1)

Chào các bạn! Tôi là HuyKTS, một người yêu thích công việc thiết kế.

Thiết kế Font chữ là một lĩnh vực khá hẹp, cần rất ít người làm, nhưng rất quan trọng trong xã hội. Vì tất cả các văn bản kỹ thuật số và in ấn đều phải sử dụng Font chữ để trình bày văn bản. Công việc thiết kế Font chữ khá thú vị, bạn có thể tự tạo ra một Font chữ kiểu theo ý thích.

Trong bài viết này, tôi tổng hợp những kiến thức cần thiết nhất để chúng ta có thể hiểu về Font chữ và bước đầu thực hiện thiết kế Font chữ, Việt hóa Font chữ.

Các bạn xem bài viết chỉ cần xem phần hình ảnh. Hình ảnh đã được sắp xếp và trình bày nội dung bài viết, dễ xem và dễ hiểu. Phần văn bản dùng để tối ưu hóa nội dung.

Khái niệm đường dẫn trong FontLab 7

Khái niệm đường dẫn trong thiết kế Font chữ:

  • Đường dẫn (Guides) là các trường khai báo thông tin định vị Font chữ hoặc các tính năng hỗ trợ dựng hình trong FontLab 7 và có đặc điểm chung là hiển thị dưới dạng một thước dóng đường thẳng trong cửa sổ ký tự.

Các đường dẫn mặc định phải có trong Font chữ:

  • Các đường gợi ý ngang (Font Dimensions) là loại đường dẫn mặc định phải có, được đính kèm trực tiếp theo file Font chữ. Nó gồm có đường Baseline, Ascender, Descender, Caps Height, X-Height, khoảng Line Gap.
  • Đường Baseline đường gợi ý có vai trò làm gốc tọa độ tục ngang cho toàn Font chữ.
  • Đường Ascender và Descender là đường gợi ý có vai trò xác định đơn vị Font chữ và kích thước ký tự.
  • Đường Caps Height và X-Height hỗ trợ xác định kiểu dáng đặc trưng cho từng Font chữ (xác định kích thước ký tự chữ thường và ký tự chữ in hoa).
  • Khoảng Line Gap là một đường hướng dẫn ảo không hiển thị trong cửa sổ Font chữ, nhưng nó ngầm tồn tại để đóng vai trò xác định khoảng cách dòng.

Các đường gợi ý dùng để hỗ trợ quá trình thiết kế Font chữ:

  • Glyph Guides , Font Guides và Overhang là hai loại đường dóng dạng tính năng hỗ trợ trong FontLab 7, do người thiết kế tự tạo trong quá trình thiết kế và không đính kèm vào file Font chữ đầu cuối.
  • Glyph Guides là đường dẫn hoạt động cục bộ trên một Glyph của Font chữ để hỗ trợ dựng hình.
  • Font Guides là đường dẫn hoạt động trên toàn Font chữ để hỗ trợ canh chỉnh cao độ các chi tiết ký tự.
  • Rulers và Grid mặc dù không phải là đường dẫn nhưng vẫn được nhắc đến ở đây, vì có chức năng giống như đường dẫn. Nó là những tính năng trong FontLab 7 để hỗ trợ xác định kích thước chính xác.

Các đường gợi ý ngang trong Font chữ

Vị trí của các đường dẫn mặc định có trong Font chữ:

  • Baseline (Đường cơ sở dưới): là đường cơ sở dưới cho tất cả các ký tự cơ bản ngồi lên, được chọn làm gốc tọa độ chuẩn theo trục Y để xác định cao độ trong ký tự.
  • Ascender Line (Đường đỉnh): đi qua điểm trên cùng của ký tự xa nhất bên trên (ví dụ ký tự “b”).
  • Descender Line (Đường đáy): đi qua điểm dưới cùng của ký tự xa nhất bên dưới (ví dụ ký tự “p”) và cũng trùng với đường giới hạn dưới của hệ lưới UPM.
  • Caps Height (Đường đỉnh chữ hoa): đi qua điểm trên cùng của các ký tự viết hoa (ví dụ ký tự “H”).
  • X-Height (Đường đỉnh chữ thường): đi qua điểm cao nhất của các ký tự cơ bản viết thường (ví dụ ký tự “x”).

Khái niệm khung BBOX:

  • Khung BBOX là khoảng không gian tiêu chuẩn chứa ký tự. Đường giới hạn trên BBox Top là đường Ascender Line, đường giới hạn dưới BBox Bottom là đường Descender Line.
  • Khung Em (Không gian chứa ký tự): là khoảng không gian tối đa chứa ký tự, bao gồm khoảng không gian tiêu chuẩn BBox Height, khoảng không gian mở rộng bên trên cho các ký tự dấu phụ và không vượt qua 0.5 Line Gap.
  • Line Gap: Khoảng không gian ngăn cách dòng trên và dòng dưới. Thông thường Line Gap < 0,3 UPM. Đường chia dòng (0.5 Line Gap) là đường ranh giới phân chia không gian dòng trên và dòng dưới. Phần mở rộng của ký tự có thể lọt vào khoảng Line Gap nhưng không được vượt qua đường ranh 0.5 Line Gap.
  • Safe Top: là vùng an toàn để hiển thị ký tự tính từ gốc tọa độ lên trên. Thông thường, vùng Safe Top = khoảng Ascender + khoảng 0.5 Line Gap trên. Tất cả các đối tượng nằm trên vùng khai báo này sẽ không được hiển thị trên thiết bị.
  • Safe Bottom: là vùng an toàn để hiển thị ký tự tính từ gốc tọa độ xuống dưới. Thông thường, vùng Safe Bottom = khoảng Descender + khoảng 0.5 Line Gap dưới. Tất cả các đối tượng nằm dưới vùng khai báo này sẽ không được hiển thị trên thiết bị.

Khái niệm khoảng Overhang:

  • Overhang: Không gian mở rộng của phần bầu nhô ra của các ký tự chữ thường chứa nét tròn (ví dụ ký tự “o” và “b”). Không gian mở rộng đỉnh bầu (Top Zones) là phần mở rộng từ đường X-Height lên trên. Không gian mở rộng đáy bầu (Bottom Zones) là phần mở rộng từ đường Baseline xuống dưới.
  • Font Guides (Đường gợi ý Font): là một tính năng riêng trong FontLab 7, người thiết kế có thể tự tạo đường dẫn ngang hoặc khoảng ngang cho toàn Font chữ, dễ dàng so hàng ngang cho các chi tiết có cùng cao độ của các ký tự trong quá trình thiết kế. Người thiết kế có thể tạo ra nhiều Font Guides và đặt tên riêng.

Đường dẫn Font Guides trong FontLab 7

Khái niệm đường dẫn Font Guides:

  • Font Guides là loại đường dẫn làm việc trên toàn bộ Glyph trong Font chữ, giúp canh chỉnh các kích thước chính cho tất cả các ký tự trong Font chữ.
  • Font Guides là tính năng hỗ trợ dựng hình của FontLab 7, không đính kèm vào file Font chữ đầu cuối.

Tạo và chỉnh sửa đường dẫn Font Guides:

  • Giữ [Shift] + L-Click vào vùng Rulers và kéo vào vùng làm việc để tạo ra Font Guides theo phương thẳng đứng hoặc nằm ngang.
  • Chỉ thực hiện chọn và chỉnh sửa được Font Guides trong chế độ chỉnh sửa Contour.
  • Chọn một Font Guides bằng cách: L-Click vào Font Guides đó.
  • Chọn nhiều Font Guides cùng lúc bằng cách: Giữ [Shift] + L-Click chọn các Font Guides tiếp theo.
  • Chọn nhanh tất cả các Font Guides có trong bản vẽ bằng cách: Chọn một Font Guides => [Ctrl] + [A].
  • Thoát chọn nhiều Font Guides bằng cách: L-Click vào chỗ trống trong vùng làm việc.

Cách di chuyển đường dẫn Font Guides:

  • Di chuyển một Font Guides bằng cách: Chọn một Font Guides => L-Click kéo chuột vào Font Guides đó. Mặc định Font Guides thẳng đứng hoặc nghiêng gần với phương đứng chỉ có thể di chuyển trượt theo phương ngang, Font Guides nằm ngang hoặc nghiêng gần với phương ngang chỉ có thể di chuyển trượt theo phương đứng.
  • Di chuyển nhiều Font Guides bằng cách: Chọn nhiều Font Guides => L-Click kéo chuột vào khoảng giữa của một trong các Font Guides. Mặc định chọn nhiều Font Guides sẽ cho phép di chuyển tự do.

Cách xoay góc đường dẫn Font Guides:

  • Chuyển Font Guides về chế độ Vector bằng cách: Chọn Font Guides => R-Click => Vector. Khi chọn đường Font Guides trong chế độ Vector sẽ xuất hiện điểm tâm và điểm mũi tên.
  • Đổi góc nghiêng của Font Guides bằng cách: Chọn Font Guides => L-Click kéo điểm tâm hoặc điểm mũi tên. Có thể sửa chỉ số kích thước chiều cao và chiều ngang của Vector đường dẫn để điều chỉnh góc nghiêng chính xác. Có thể giữ [Shift] để xoay Font Guides theo chiều thẳng đứng hoặc chiều ngang.
  • Chuyển Font Guides sang chế độ khóa thẳng đứng bằng cách: Chọn Font Guides => R-Click => Horizontal.
  • Chuyển Font Guides sang chế độ khóa nằm ngang bằng cách: Chọn Font Guides => R-Click => Vertical.

Tạo đường dẫn song song với Font Guides có sẵn:

  • Tạo đường dóng song song với Font Guides bằng cách: Giữ [Shift] + L-Click vào Font Guides và kéo chuột => Sửa lại chỉ số khoảng cách chính xác. Tính năng này hữu ích cho việc canh chỉnh chiều cao các chi tiết giống nhau của các Glyph trong Font chữ.
  • Sao chép Font Guides thành đường Font Guides song song bằng cách: Chọn Font Guides => Giữ [Alt] + L-Click kéo chuột vào Font Guides đó => Font Guides mới được tạo ra song song với Font Guides gốc.

Các tính năng phụ của đường dẫn Font Guides:

  • Bật tắt khóa đường Font Guides bằng cách: Chọn Font Guides => R-Click => Lock.
  • Bật tắt bắt điểm vào một Font Guides bằng cách: Chọn Font Guides => R-Click => Snap.
  • Dùng Font Guides để làm thước đo khoảng cắt qua một đường viền: Cho Font Guides cắt qua một đường viền, khi D-Click vào Font Guides sẽ hiển thị độ dài từng khoảng cắt qua đường viền. Nếu D-Click vào Font Guides lần thứ hai, các điểm đánh dấu khoảng cách sẽ bị khóa, có thể di chuyển Font Guides mà không làm biến mất các điểm đánh dấu. Nếu D-Click vào Font Guides lần thứ ba, tính năng thước đo khoảng cắt sẽ tắt.
  • Khi Font Guides bật tính năng thước đo và các điểm đánh dấu bị khóa, người dùng có thể chọn bật tắt tính năng giữ nguyên tỉ lệ các đoạn đánh dấu khi thay đổi chiều dài Vector của Font Guides đó. Bật tắt tính năng giữ nguyên tỉ lệ các đoạn đánh dấu bằng cách: Chọn Font Guides => R-Click => Proportional Markers.
  • Tạo một điểm hoặc nhiều điểm đánh dấu trên Font Guides bằng cách: Giữ [Alt] + L-Click lên đường Font Guides. Có thể sửa số hoặc nắm kéo chuột vào các điểm đánh dấu hoặc sửa chỉ số khoảng cách để thay đổi khoảng cách giữa các điểm. D-Click vào Font Guides thì tất cả các điểm đánh dấu trên Font Guides đó sẽ bị xóa hết.

Các tính năng phụ khác của đường dẫn Font Guides:

  • Tạo một đường Glyph Guides trùng với đường Font Guides có sẵn bằng cách: Chọn Font Guides => R-Click => Copy To Glyph.
  • Tạo một Font Guides vuông góc với Font Guides có sẵn bằng cách: Chọn Font Guides => R-Click => Chọn Create Orthogonal CW hoặc Create Orthogonal CCW.
  • Thay đổi màu của Font Guides bằng cách: Chọn Font Guides => R-Click => Color.
  • Có thể mở bảng Guide để tinh chỉnh sâu hơn cho từng Font Guides: Chọn Menu Window => Panels => Guide.
  • Các Font Guides có trong Font chữ được liệt kê trong bảng Font Info: Chọn Menu File => Font Info… => Mở bảng Font Info => Guides.

Đường dẫn Glyph Guides và Element Guides trong FontLab 7

Khái niệm đường dẫn Glyph Guides và Element Guides:

  • Glyph Guides và Element Guides là hai loại đường dẫn làm việc cục bộ trên từng Glyph, giúp dựng hình dễ dàng hơn.
  • Glyph Guides mặc định có màu nâu đỏ, còn Element Guides mặc định có màu Xanh lam. Khi chuyển qua chế độ chỉnh sửa Element thì các đường Element Guides sẽ bị ẩn hết. Glyph Guides và Element Guides có chức năng và cách làm việc giống hệt nhau, chỉ có cách tạo ra nó khác nhau.
  • Glyph Guides và Element Guides là tính năng hỗ trợ dựng hình của FontLab 7, không đính kèm vào file Font chữ đầu cuối.

Cách tạo đường dẫn Glyph Guides và Element Guides:

  • Glyph Guides và Element Guides là tính năng hỗ trợ dựng hình của FontLab 7, không đính kèm vào file Font chữ đầu cuối.
  • L-Click vào vùng Rulers và kéo vào vùng làm việc sẽ tạo ra Glyph Guides theo phương thẳng đứng hoặc nằm ngang.
  • Toolbar => Guides => Giữ [Alt] + L-Click trong vùng làm việc và kéo chuột sẽ tạo ra Element Guides có chiều nghiêng tự do theo hướng kéo chuột.
  • Toolbar => Guides => Giữ [Shift] + [Alt] + L-Click trong vùng làm việc và kéo chuột sẽ tạo ra Element Guides bị khóa theo phương đứng hoặc ngang.

Cách chỉnh sửa đường dẫn Glyph Guides và Element Guides:

  • Mặc định Glyph Guides và Element Guides bị khóa. Muốn chỉnh sửa Glyph Guides và Element Guides phải mở khóa: Menu Window => Panels => View => Bỏ tick chọn ô khóa Glyph Guides. Chỉ thực hiện chọn và chỉnh sửa được Glyph Guides và Font Guides trong chế độ chỉnh sửa Contour.

Cách chọn nhiều đường dẫn Glyph Guides hoặc Element Guides:

  • Chọn một Glyph Guides hoặc Element Guides bằng cách: L-Click vào khoảng giữa đường dẫn đó.
  • Chọn nhiều Glyph Guides và Element Guides cùng lúc bằng cách: Giữ [Shift] + L-Click chọn các Glyph Guides và Element Guides tiếp theo.
  • Chọn nhanh tất cả các Glyph Guides hoặc tất cả các Element Guides có trong bản vẽ bằng cách: Chọn một đường dẫn thuộc loại đường dẫn muốn chọn => [Ctrl] + [A].
  • Thoát chọn nhiều Glyph Guides và Element Guides bằng cách: L-Click vào từng Glyph Guides hoặc Element Guides để bỏ chọn.

Cách di chuyển Glyph Guides và Element Guides:

  • Di chuyển một Glyph Guides hoặc Element Guides bằng cách: Chọn một Glyph Guides hoặc Element Guides => L-Click kéo chuột vào khoảng giữa đường dẫn đó. Mặc định đường dẫn thẳng đứng hoặc nghiêng gần với phương đứng chỉ có thể di chuyển trượt theo phương ngang, đường dẫn nằm ngang hoặc nghiêng gần với phương ngang chỉ có thể di chuyển trượt theo phương đứng.
  • Di chuyển nhiều Glyph Guides và Element Guides bằng cách: Chọn nhiều Glyph Guides và Element Guides => L-Click kéo chuột vào khoảng giữa của một trong các đường dẫn được chọn. Mặc định chọn nhiều Glyph Guides và Element Guides sẽ cho phép di chuyển tự do.

Cách xoay góc đường dẫn Glyph Guides và Element Guides:

  • Chuyển Glyph Guides hoặc Element Guides về chế độ Vector bằng cách: Chọn đường dẫn => R-Click => Vector. Khi chọn đường Glyph Guides và Element Guides trong chế độ Vector sẽ xuất hiện điểm tâm và điểm mũi tên.
  • Đổi góc nghiêng của Glyph Guides và Element Guides bằng cách: Chọn đường dẫn => L-Click kéo điểm tâm hoặc điểm mũi tên. Có thể sửa chỉ số kích thước chiều cao và chiều ngang của Vector đường dẫn để điều chỉnh góc nghiêng chính xác. Có thể giữ [Shift] để xoay đường dẫn theo chiều thẳng đứng hoặc chiều ngang.
  • Chuyển Glyph Guides và Element Guides sang chế độ khóa thẳng đứng bằng cách: Chọn đường dẫn => R-Click => Horizontal.
  • Chuyển Glyph Guides và Element Guides sang chế độ khóa nằm ngang bằng cách: Chọn đường dẫn => R-Click => Vertical.

Cách tạo đường dẫn song song với Glyph Guides và Element Guides:

  • Tạo đường dóng song song với Glyph Guides hoặc Element Guides bằng cách: Giữ [Shift] + L-Click kéo chuột vào khoảng giữa của đường dẫn => Sửa lại chỉ số khoảng cách chính xác. Tính năng này hữu ích cho việc tạo độ dày các nét nghiêng.
  • Sao chép Glyph Guides hoặc Element Guides thành đường dẫn song song bằng cách: Chọn đường dẫn => Giữ [Alt] + L-Click kéo chuột vào khoảng giữa đường dẫn đó => Đường dẫn mới được tạo ra song song và cùng loại với đường dẫn gốc.

Các thiết lập phụ cho Glyph Guides và Element Guides:

  • Bật tắt khóa đường Glyph Guides hoặc Element Guides bằng cách: Chọn đường dẫn => R-Click => Lock.
  • Bật tắt bắt điểm vào một Glyph Guides hoặc Element Guides bằng cách: Chọn đường dẫn => R-Click => Snap.
  • Bật tắt chế độ đoạn và đường cho Glyph Guides hoặc Element Guides bằng cách: Chọn đường dẫn => R-Click => Short. Chế độ Short tắt thì đường dẫn sẽ có tầm ảnh hưởng theo một đường dài vô tận. Chế độ Short bật thì đường dẫn chỉ có tầm ảnh hưởng trong khoảng từ điểm đầu đến điểm cuối.

Cách hoạt động của Glyph Guides và Element Guides:

  • Dùng Glyph Guides hoặc Element Guides để làm thước đo khoảng cắt qua một đường viền: Cho đường dẫn cắt qua một đường viền. Khi D-Click vào đường dẫn sẽ hiển thị độ dài từng khoảng cắt qua đường viền. Nếu D-Click vào đường dẫn lần thứ hai, các điểm đánh dấu khoảng cách sẽ bị khóa. Có thể di chuyển đường dẫn mà không làm biến mất các điểm đánh dấu. Nếu D-Click vào đường dẫn lần thứ ba, tính năng thước đo khoảng cắt sẽ tắt.
  • Khi Glyph Guides hoặc Element Guides được bật tính năng thước đo và các điểm đánh dấu bị khóa, người dùng có thể chọn bật tắt tính năng giữ nguyên tỉ lệ các đoạn đánh dấu khi thay đổi chiều dài Vector của đường dẫn đó. Bật tắt tính năng giữ nguyên tỉ lệ các đoạn đánh dấu bằng cách: Chọn đường dẫn => R-Click => Proportional Markers.

Các tính năng phụ của Glyph Guides và Element Guides:

  • Tạo một điểm hoặc nhiều điểm đánh dấu trên Glyph Guides và Element Guides bằng cách: Giữ [Alt] + L-Click lên đường dẫn. Có thể sửa số hoặc nắm kéo chuột vào các điểm đánh dấu hoặc sửa chỉ số khoảng cách để thay đổi khoảng cách giữa các điểm. D-Click vào đường dẫn thì tất cả các điểm đánh dấu trên đường dẫn đó sẽ bị xóa hết.
  • Khi di chuyển Glyph Guides hoặc Element Guides đến gần một điểm trên đường viền, điểm tâm của đường dẫn tự động bắt điểm và tạo nút liên kết với điểm đó.

Cách chỉnh sửa Glyph Guides và Element Guides:

  • Tạo một Glyph Guides trùng với Glyph Guides hoặc Element Guides có sẵn bằng cách: Chọn đường dẫn => R-Click => Copy To Glyph.
  • Biến một Glyph Guides thành một Font Guides để áp dụng trên toàn Font chữ bằng cách: Chọn Glyph Guides => R-Click => Copy To Font.
  • Tạo một Glyph Guides vuông góc với Glyph Guides có sẵn bằng cách: Chọn Glyph Guides => R-Click => Chọn Create Orthogonal CW hoặc Create Orthogonal CCW.
  • Tạo một Element Guides vuông góc với Element Guides có sẵn bằng cách: Chọn Element Guides => R-Click => Chọn Create Orthogonal CW hoặc Create Orthogonal CCW.
  • Thay đổi màu của Glyph Guides hoặc Element Guides bằng cách: Chọn đường dẫn => R-Click => Color.
  • Có thể mở bảng Guide để tinh chỉnh sâu hơn cho từng Glyph Guides: Chọn Menu Window => Panels => Guide.
  • Xóa Glyph Guides hoặc Element Guides bằng cách: Chọn đường dẫn => R-Click => Delete.

Xem thêm nhiều bài hướng dẫn sử dụng FontLab 7 tại [ Sổ tay hướng dẫn sử dụng FontLab 7 ].
Theo dõi Fanpage Thư viện thiết kế bỏ túi để xem thêm nhiều bài viết hữu ích.
Chúc các bạn sức khỏe và thành công!

Hướng dẫn sử dụng | FontLab 7 | FontLab 8 | Thiết kế Font chữ | Việt hóa Font chữ

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chuyển lên trên